حسين مير حيدر

19

معارف گياهى ( فارسى )

تركيبات شيميايى در برگهاى حنا گلوكوزيد و مادهء رنگى و هنوتانيك‌اسيد « 1 » وجود دارد . مادهء رنگى آن به نام لاوسون « 2 » مشابه با 2 - هايدروكسى - آلفا - نافتوكينون « 3 » است [ G . I . M . P ] . طبق بررسىهاى ديگرى گزارش شده كه در برگهاى آن يك مادهء اوكسى - نافتوكينون « 4 » به نام لاوسون وجود دارد [ يونگ كن ] . اين ماده داراى خاصيت آنتىبيوتيك مىباشد [ پتلو ] . گلهاى آن معروف است كه خواب‌آور عميق است . اسانس روغنى كه از گلهاى آن گرفته مىشود داراى آلفا - يونون « 5 » و بتا - يونون « 6 » است [ باسلاس ] كه بتا - يونون جزء اعظم آن را تشكيل مىدهد [ آنتيا و كوشال ] . خواص - كاربرد در هندوچين از برگهاى آن براى معالجهء جذام ، يرقان ، شورهء سر استفاده مىشود [ فوكود ، كرووست و پتلو * * و پروت و هرير * ] . دم‌كردهء برگهاى حنا را مانند چاى به زنها در موقع وضع حمل مىدهند . جوشاندهء ريشهء آن مدر است و براى معالجهء ترشحات سوزاكى مهبل « 7 » مصرف مىشود و به علاوه براى نرم كردن سينه و برونشيت نيز نافع است [ پتلو و مىنات * ] . در شبه‌جزيرهء مالايا : از له‌كردهء برگهاى تازهء آن به صورت ضماد در موارد سوزش پا كه منشأ آن بيمارى برى - برى « 8 » و كمبود ويتامين B باشد و همچنين براى معالجهء ناراحتىهاى پوستى استفاده مىكنند [ ريدلى و هولمز ] و به علاوه براى جوش و كورك و زخمهاى ختنه و روماتيسم و بزرگ شدن معده به كار مىرود [ بركيل و

--> ( 1 ) . Hennotannic acid ( 2 ) . Lawsone ( 3 ) . 2 - Hydroxy - a - naphthoquinone ( 4 ) . O xynaphthoquinone ( 5 ) . a - Ionone ( 6 ) . B - Ionone ( 7 ) . Blennorrhea ( 8 ) . Beri - beri